THỨ BẨY, NGÀY 04 THÁNG 02 NĂM 2023 02:04

Phát hành Bộ sách Lịch sử ngôn ngữ

15/04/2022 | 06:20
Ngày nay không ai lại không cần sử dụng ngôn ngữ. Ngôn ngữ mà chúng ta đang dùng không đơn thuần là sản phẩm của hơn một triệu năm tiến hóa mà còn là thứ vũ khí giúp loài người trở thành “kẻ săn mồi” bậc nhất thống trị hành tinh. Ngôn ngữ là ưu thế vượt trội của con người so với những loài khác. Vậy chúng ta đã sở hữu năng lực này như thế nào?

Daniel L. Everett - tác giả của cuốn sách “Lược sử ngôn ngữ: Chuyện kể về phát minh vĩ đại nhất của loài người” đã đi tìm đáp án cho câu hỏi trên thông qua nghiên cứu về lịch sử tiến hóa của ngôn ngữ, từ những nỗ lực biểu ý bằng lời nói sớm nhất của con người cho đến gần 7.000 ngôn ngữ hiện diện trên Trái đất ngày nay. Everett đã lần theo bước chân của hàng chục nghìn thế hệ loài người, lần lượt bóc tách nhiều lý thuyết tồn tại từ lâu trong các lĩnh vực như sinh học, ngôn ngữ học nhằm chứng minh rằng ngôn ngữ không phải bản năng bẩm sinh của giống loài chúng ta – một khám phá khiến thế giới ngôn ngữ học đương đại đảo lộn.

Bia_full

Trong “Lược sử ngôn ngữ”, Daniel L. Everett kể lại câu chuyện về lịch sử tiến hóa độc đáo, trải rộng của ngôn ngữ với tư cách là một phát minh của con người – từ buổi bình minh tiến hóa cho đến ngày nay, khi đã có hơn 7.000 ngôn ngữ được sử dụng trên thế giới. Đan xen giữa nhiều thông tin khoa học là những giai thoại mà tác giả thu thập được trong gần 40 năm nghiên cứu thực địa tại khu vực rừng Amazon với nhiều bộ lạc bản địa. Chính những trải nghiệm đó góp phần tăng sức thuyết phục cho lập luận của Everett.

“Nói về nguồn gốc sinh học và văn hóa của loài người, chẳng có mấy cuốn sách có thể xếp vào hàng kinh điển. Tôi tin rằng “Lược sử ngôn ngữ” của Daniel Everett sẽ là một trong số đó.”

— Edward O. Wilson, Giáo sư danh dự chuyên nghiên cứu tại Đại học Harvard

Có thể nói, “Lược sử ngôn ngữ” là nguồn thông tin cho chúng ta lời giải về điều ta biết, điều ta muốn biết và cả điều ta có thể sẽ chẳng bao giờ biết về hành trình từ giao tiếp đơn thuần đến ngôn ngữ. Ví dụ, điều đáng ngạc nhiên đối với chúng ta là người anh hùng trong “Lược sử ngôn ngữ” không phải là Homo sapiens, mà là Homo erectus, loài người từng sống trước chúng ta hơn 60.000 thế hệ. Homo erectus, theo cách hình dung của Everett về tổ tiên của chúng ta, chính là những “thợ săn vĩ đại nhất”, “nhân vật giao tiếp vĩ đại nhất”, “khách lữ hành gan dạ nhất”, và cũng có thể là “vận động viên chạy cự li dài nhất trên Trái đất”.

“Lược sử ngôn ngữ là một tài liệu tham khảo hữu ích cho những ai quan tâm đến các lĩnh vực như triết học, ngôn ngữ học, tâm lí học, thần kinh học, sinh học, nhân học, văn hoá học, lịch sử văn minh, khảo cổ học… 

Bia full

Còn với “Cuộc phiêu lưu của ngôn ngữ Anh: Tiểu sử Anh ngữ từ năm 500 đến năm 2000”, Melvyn Bragg sẽ giúp người đọc giải đáp các câu hỏi xoay quanh lịch sử phát triển của ngôn ngữ này cũng như lý giải việc nó đã chinh phục cả thế giới ra sao. Câu chuyện về cuộc phiêu lưu của tiếng Anh - đi qua những vùng đất, những hòn đảo, những lục địa, trải nghiệm những thăng trầm, khốc liệt của cuộc chiến ngôn ngữ song hành với những cuộc chiến tranh, chinh phạt, để đi đến bức tranh như ngày nay sau hơn 1.500 năm tồn tại.

“Cuốn sách này chu du qua thời gian và không gian từ Friesland thế kỷ V cho đến Singapore thế kỷ XXI, từ Wessex của Vua Alfred đến Miền Tây Hoang Dã của Buffalo Bill, từ những đồng bằng Ấn Độ tới các tu viện trên Đảo Thánh, từ Cung điện Westminster đến ngôn ngữ Gullah của tộc người da đen ở miền Nam xa xôi nước Mỹ. Dọc hành trình, từ nền móng xây đắp bằng tiếng Latin, tiếng Hy Lạp, tiếng Do Thái và tiếng Phạn, ngôn ngữ Anh còn được bồi đắp bởi tiếng Pháp, tiếng Ý, tiếng Ả Rập, tiếng Hán và hàng chục ngôn ngữ khác. Ngoài vốn từ vựng cơ bản của những kẻ xâm lược đầu tiên, hàng tháp ngôn từ và tư tưởng mới đã gia nhập ngôn ngữ Anh. Nó đã giải phóng cảm xúc và tư tưởng trên toàn hành tinh. Nó tiếp tục tái phát minh các biến thể tiếng Anh mới ở bất cứ nơi nào nó có mặt và chưa hề tỏ dấu hiệu giảm tốc.” (Trích Giới thiệu sách)

Cuốn sách này nhắm tới quảng đại công chúng chứ không phải là một công trình hàn lâm dành cho những nhà ngôn ngữ học, giảng viên, giáo viên hay người học tiếng Anh. Do vậy, ngôn ngữ mà Melvyn Bragg dùng để kể chuyện, dẫn dắt bạn đọc đồng hành trong chuyến phiêu lưu thật dung dị, hấp dẫn. Những ai yêu thích ngôn ngữ nói chung và ngôn ngữ Anh nói riêng; người muốn tìm hiểu về sự xuất hiện, biến đổi và phát triển của ngôn ngữ Anh trong suốt hơn 1.500 năm qua đều phú hợp với tác phẩm này.

Ảnh web 1 (1)

“Lược sử ngôn ngữ” và “Cuộc phiêu lưu của ngôn ngữ Anh” là hai cuốn sách đầu tiên trong Tủ sách Ngôn ngữ của Omega Plus. Nếu như các cuốn sách đã xuất bản trong tủ sách về Lịch sử thế giới góp phần dựng lên lịch sử thế giới nhìn từ góc độ thương mại/giao thương, tài chính (tiền tệ), tôn giáo, nghệ thuật, sinh học tiến hóa,… song song với câu chuyện lịch sử nhìn từ các biến cố chính trị - quân sự, thì với Tủ sách Ngôn ngữ, độc giả sẽ có thêm một cách tiếp cận với thế giới, con người, lịch sử, văn hóa. 

Phương Anh
Sao nhí một thời Rupert Grint gây tò mò với tạo hình gai góc trong phim “Tiếng gõ ở căn nhà gỗ”

Sao nhí một thời Rupert Grint gây tò mò với tạo hình gai góc trong phim “Tiếng gõ ở căn nhà gỗ”

11 giờ trước

“Tiếng gõ ở căn nhà gỗ” (tựa gốc: Knock at the Cabin) là tác phẩm đánh dấu sự trở lại của đạo diễn nổi tiếng M. Night Shyamalan trên màn ảnh rộng với thể loại kinh dị - viễn...
Sách và giáo dục môi trường cho trẻ em

Sách và giáo dục môi trường cho trẻ em

9 tháng trước

Đối với sách cho thiếu nhi, thiên nhiên – môi trường luôn là mảng đề tài lớn được quan tâm sâu sắc. Đây cũng là một trong những xu hướng của ngành xuất bản thế giới trong vài năm...
Lại thêm 2 trẻ em ở Đắk Lắk bị đuối nước

Lại thêm 2 trẻ em ở Đắk Lắk bị đuối nước

9 tháng trước

Thời gian qua, trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk đã xảy ra nhiều vụ trẻ em bị đuối nước thương tâm. Mới đây nhất, chiều 11/4, tại huyện Krông Năng, 2 trẻ em đã bị đuối nước do trượt...
“Trái tim cho em” đến với trẻ em tỉnh Phú Thọ

“Trái tim cho em” đến với trẻ em tỉnh Phú Thọ

9 tháng trước

Hành trình khám sàng lọc miễn phí bệnh tim bẩm sinh của chương trình “Trái tim cho em” sẽ tới với trẻ em tỉnh Phú Thọ trong ngày 16/4/2022 tại Bệnh viện Sản nhi tỉnh Phú Thọ và ngày...
Quyết tâm hoàn thành tiêm chủng cho trẻ em trong quý II, xây dựng kịch bản ứng phó biến chủng mới nguy hiểm hơn

Quyết tâm hoàn thành tiêm chủng cho trẻ em trong quý II, xây dựng kịch bản ứng phó biến chủng mới nguy hiểm hơn

9 tháng trước

Thủ tướng Phạm Minh Chính nhấn mạnh, vaccine vẫn là vũ khí chiến lược, là “lá chắn” quan trọng nhất trong phòng, chống dịch, phải đẩy mạnh hơn nữa chiến dịch tiêm chủng vaccine,...
Trẻ em bị đuối nước - Sơ cứu tại chỗ đúng kỹ thuật cực kỳ quan trọng

Trẻ em bị đuối nước - Sơ cứu tại chỗ đúng kỹ thuật cực kỳ quan trọng

9 tháng trước

Đuối nước là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến tử vong do tai nạn thương tích ở trẻ em. Nếu được cấp cứu kịp thời trẻ có thể qua cơn nguy kịch nhưng cũng có thể dẫn tới biến chứng...